Od instytutu do wydziału

Powołanie kierunku inżynieria środowiska

Studia magisterskie w zakresie inżynierii środowiska mają już w Politechnice Częstochowskiej 27-letnią historię. Początkiem kształcenia na tym kierunku było powołanie 9 czerwca 1975 r. Zarządzeniem Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w Politechnice Częstochowskiej Instytutu Inżynierii Lądowej na prawach wydziału z dwoma kierunkami studiów: budownictwo oraz inżynieria środowiska. Było to w latach siedemdziesiątych jedno z ważniejszych wydarzeń w życiu naszej Uczelni zwiększające liczbę kierunków kształcenia na studiach dziennych magisterskich z trzech do pięciu.

Początkowo, od roku akademickiego 1975/76, proces dydaktyczny dla studentów kierunku inżynieria środowiska, o specjalności urządzenia sanitarne i dwóch specjalizacjach: ogrzewnictwo i wentylacja oraz wodociągi i kanalizacje, realizowany był przez pracowników dydaktycznych zakładów: Urządzeń Sanitarnych oraz Technologii Wody i Ścieków. 

Pierwszym samodzielnym pracownikiem nauki był, nieżyjący już, prof. dr hab. inż. Jan Paluch z Politechniki Śląskiej, pracujący na naszej Uczelni na drugim etacie. Zajęcia dydaktyczne prowadził również w tym czasie, nieżyjący też, doc. dr inż. Sławomir Wilk, późniejszy pracownik Instytutu. Grupę adiunktów stanowili: zatrudnieni w 1977 r. dr inż. Andrzej Kotowski - kierownik Zakładu Urządzeń Sanitarnych, dr inż. Janusz Wilczyński oraz zatrudniony w 1978 r. dr hab. inż. Tadeusz Piecuch. Jednak znaczący udział wśród tej kadry stanowili specjaliści przedsiębiorstw częstochowskich: 
  • Miastoprojektu - mgr inż. Wiesław Trzeciak, obecnie doktor nauk technicznych,
  • Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej - nieżyjący już mgr inż. Ryszard Popiołek,
  • Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji - mgr inż. Jerzy Gruca,
  • Spółki Wodnej „WARTA” - dr inż. Maria Wielecka. 
Trudności z pozyskaniem odpowiedniej liczby samodzielnych pracowników nauki, niezbędnej do prowadzenia procesu kształcenia, doprowadziły do wstrzymania przez MNSzWiT, na dwa lata, począwszy od roku akademickiego 1982/83, naboru studentów na pierwszy rok studiów kierunku inżynieria środowiska.

Powstanie Instytutu Inżynierii Sanitarnej

Rokiem przełomowym dla kierunku inżynieria środowiska był rok 1984, kiedy to nastąpiły kolejno trzy wydarzenia: 

- na podstawie Zarządzenia Ministra NSzWiT z dnia 6 marca 1984 r. w Politechnice Częstochowskiej utworzono Wydział Budownictwa w miejsce Instytutu Inżynierii Lądowej,
- wznowiono nabór studentów na pierwszy rok studiów kierunku  inżynieria środowiska, 
- na podstawie Uchwały Rady Wydziału Budownictwa z dnia 3.07.1984 r. Jego Magnificencja Rektor Politechniki Częstochowskiej prof. dr hab. inż. Janusz Elsner powołał z dniem 1.09.1984 r. Instytut Inżynierii Sanitarnej.

W kadencji 1984-1987 funkcję pierwszego dyrektora Instytutu Inżynierii Sanitarnej pełnił doc. dr hab. inż. Tadeusz Piecuch, a zastępcy dyrektora dr inż. Janusz Wilczyński.

W skład Instytutu wchodziły początkowo dwa, a od 1986 r. trzy zakłady,
których kierownikami byli:

Zakład Urządzeń Sanitarnych: 
dr inż. Janusz Wilczyński

Zakład Technologii Ścieków i Utylizacji Odpadów:  -
doc. dr hab. inż. Tadeusz Piecuch

Zakład Hydrogeologii i Zaopatrzenia w Wodę:
doc. dr hab. inż. Andrzej Szczepański

W tym okresie Instytut, do prowadzenia działalności dydaktycznej i naukowej, zajmował pomieszczenia przy ul. Deglera 35 (obecnie Dąbrowskiego 71) o powierzchni użytkowej około 1400 m2 wraz z salami wykładowymi i laboratoriami.

W ramach prac zleconych pracownicy Instytutu zrealizowali, w ciągu trzech lat, 25 prac badawczych dla zakładów  przemysłowych oraz kontynuowali współpracę z przedsiębiorstwami regionu częstochowskiego, która umożliwiła m.in. odbywanie praktyk studenckich oraz wykorzystywanie laboratoriów zakładowych do prowadzenia zajęć dydaktycznych.

We wrześniu 1985 r. pracownicy Instytutu zorganizowali w Ustroniu Morskim
I Ogólnopolską Konferencję Naukową nt. Kompleksowe i szczegółowe problemy inżynierii środowiska. Wzięło w niej udział 150 uczestników, a 73 recenzowane referaty wydano w jednym tomie, obejmującym 664 strony.

W 1986 r. do Zakładu Hydrogeologii i Zaopatrzenia w Wodę zakupiono pierwszy komputer klasy XT z zegarem 4,16 MHz,  kartą  graficzną Herkules oraz napędami dysków 360 kB.

W styczniu 1987 roku pracownicy Instytutu zorganizowali w Ustroniu Morskim II Ogólnopolską Konferencję Naukową nt. Kompleksowe i szczegółowe problemy inżynierii środowiska. Wzięło w niej udział 100 uczestników, a 91 recenzowanych referatów wydano w 10 tematycznych tomach.

Kadencja 1987-1990 przynosi szereg zmian. Do WSI w Koszalinie odszedł doc.
dr hab. inż. Tadeusz Piecuch, Instytut zmienił nazwę na Instytut Inżynierii Sanitarnej i Ochrony Środowiska. Dyrektorem Instytutu został doc. dr hab. inż. Andrzej Szczepański, funkcję zastępcy dyrektora sprawował nadal dr inż. Janusz Wilczyński, a funkcje kierowników zakładów w tej kadencji pełnili:

Zakład Urządzeń Sanitarnych: 
dr hab. inż. January Bień

Zakład Technologii Ścieków i Utylizacji Odpadów: 
doc. dr hab. inż. Jacek Łączny

Zakład Hydrogeologii i Zaopatrzenia w Wodę: 
doc. dr hab. inż. Andrzej Szczepański

Rada Wydziału Budownictwa w trosce o dalszy rozwój i stabilizację samodzielnej kadry naukowej wystąpiła w 1988 r. z wnioskami o powołanie na stanowisko docenta etatowego dra hab. inż. Januarego Bienia, a na stanowisko docenta kontraktowego, adiunkta, dra inż. Janusza Wilczyńskiego. Wnioski te w 1989 r. zostały zrealizowane.

W kadencji pracownicy Instytutu zrealizowali 17 prac naukowo-badawczych dla przemysłu.

W następnej kadencji 1990-1993, skróconej do 1990-1992, obsada kierownictwa Instytutu oraz zakładów nie uległa zmianie. Natomiast w wyniku wyborów do władz Wydziału powołano: na stanowisko prodziekana ds. nauki doc. dra hab. inż. Januarego Bienia, a na stanowisko prodziekana ds. nauczania, na kierunku inżynieria środowiska, dra inż. Marka Janika.

Pod koniec 1990 roku ze względu na remont kapitalny segmentu budynku, "pod daszkiem", zajmowanego przez Instytut nastąpiło przeniesienie pracowników i laboratoriów, określane jako tymczasowe, do obecnie zajmowanych pomieszczeń przy ul. Dąbrowskiego 69.

Pierwszy z absolwentów naszego kierunku studiów mgr inż. Grzegorz Malina, po obronie pracy doktorskiej w AGH Kraków, uzyskał w 1991 roku tytuł doktora nauk technicznych.

Powoli rozwijały się kontakty zagraniczne, na roczne studia podyplomowe do International Institute of Hydraulics and Environmental Engineering - Delft,
Holandia, wyjechał w październiku 1991 roku dr inż. Grzegorz Malina.

Wszyscy pracownicy Instytutu ze stopniem doktora habilitowanego zostali
powołani w 1991 roku na stanowiska profesorów uczelnianych.