Czasopismo Inżynieria i Ochrona Środowiska

ISSN 1505-3695

Kolegium Redakcyjne

Strona czasopisma w trakcie migracji pod NOWYM ADRESEM

UWAGA ! Preferujemy artykuły w języku angielskim.

Drodzy Czytelnicy i Autorzy

Seria wydawnicza "Inżynieria i Ochrona Środowiska" stanowi czasopismo naukowe, w którym są zamieszczane prace naukowe i opracowania techniczne obejmujące szeroko rozumianą inżynierię i ochronę środowiska. Inicjatywa powołania czasopisma powstała w lutym 1997r. w Ustroniu na spotkaniu dziekanów wydziałów politechnik prowadzących kierunki studiów inżynieria środowiska i ochrona środowiska. W 2001r Komitet Inżynierii Środowiska PAN objął swoim patronatem wydawanie naszego czasopisma. 

Mamy nadzieję, że "Inżynieria i Ochrona Środowiska" zyskała już wielu Czytelników. Jak wiadomo jest ona adresowana przede wszystkim do środowisk naukowych, technicznych i przemysłowych, zainteresowanych problematyką publikowanych artykułów. Nie mniej jednak swą ofertę wydawniczą kierujemy zarówno do teoretyków, jak i praktyków, a także do wszystkich osób pasjonujących się inżynierią i ochroną środowiska. Zainteresowanych zapraszamy do współpracy.

 

Tom 10, Numer 4

1. Badanie foulingu membran podczas oczyszczania wody metodą ultrafiltracji
Investigations of the Fouling of Membranes during Water Treatment by use of Ultrafiltration Process
Michał Bodzek, Dominika Zawadzka, Mariola Rajca, Krystyna Konieczny
Strony: 249-267

Przedstawiono wyniki badań foulingu membran podczas oczyszczania wody za pomocą ultrafiltracji. Naturalne substancje organiczne (NOM) zawarte w wodzie odgrywają znaczną rolę w foulingu membran ultrafiltracyjnych. W badaniach zastosowano dwa rodzaje wód surowych: roztwór modelowy (sporządzony poprzez rozpuszczenie w wodzie wodociągowej sproszkowanego kwasu humusowego firmy Sigma-Aldrich w ilości ok. 20 mgOWO/dm3) oraz wodę naturalną (z rzeki Czarna Przemsza o zawartości związków organicznych na poziomie ok. 5 mgOWO/dm3). Przedmiotem badań było rozpoznanie i zrozumienie wzajemnego oddziaływania pomiędzy frakcjami NOM i hydrofilowymi membranami z celulozy FM UC030 i polieterosulfonu FM UH030 (cut-off 30 kDa) firmy Nadir. Wodę surową zawierającą substancje organiczne filtrowano przez filtr 0,22 µm i otrzymano frakcję rozpuszczoną, którą w dalszej kolejności rozdzielano na frakcje hydrofobową (HFO), transfilową (TFI) i hydrofilową (HFI) przy użyciu polimerowych adsorbentów Amberlite XAD-7HP/4 firmy Rohm&Haas. Wyniki frakcjonowania wykazały, że charakterystyczną cechą wody naturalnej jest niewielka zawartość substancji koloidalnych i zawiesinowych >0,2 μm (5%) w porównaniu do wody modelowej (67%). W wodzie naturalnej przeważa frakcja hydrofilowa (48%), a w modelowej frakcja hydrofobowa (29%). W tej pierwszej występują również znaczące ilości pozostałych frakcji, natomiast w wodzie modelowej zawartości frakcji transfilowej i hydrofilowej są niewielkie (3 i 1%). Wyniki filtracji frakcji NOM (HFO, HFI, TFI) sugerują, iż frakcja hydrofobowa (HFO) ma istotny wpływ na fouling membran ultrafiltracyjnych. Wykazano znaczącą rolę wielkości cząstek w oczyszczanej wodzie w zjawisku blokowania membran.

The paper presents the research results of membrane fouling during ultrafiltration water treatment. Natural organic matter (NOM) plays a significant role in the fouling of ultrafiltration membranes. In the experiments, two kinds of raw water were used: model water (obtained by dissolving powdered humic acid manufactured by Sigma-Aldrich in tap water at a concentration corresponding to 20 mg/dm3 of total organic carbon (TOC)) and natural water (collected in the Czarna Przemsza River with organic matter content of about 5 mgTOC/dm3). The aim of this study was to obtain a better understanding of the interactions between the fractional components of NOM and hydrophilic membranes made of cellulose (FM UC030) and polyethersulphone (FM UH030) (cut-off 30 kDa) manufactured by Nadir. The raw water which contained NOM was filtered through a 0.22 µm disc membrane filter producing a dissolved fraction which was then separated into hydrophobic (HPO), transphilic (TPI) and hydrophilic (HPI) fractions using Amberlite XAD-7HP/4 polymer adsorbents manufactured by Rohm&Haas. The fractionation results show that natural water contains small amounts of colloids and suspension substances > 0.2 μm (5%) compared to model water (67%). In natural water, the hydrophilic fraction predominated (48%) while the hydrophobic fraction predominated (29%) model water. Natural water also contained considerable amounts of other fractions while model water revealed only negligible amounts of the transphilic and hydrophilic fractions (3 and 1%). The results of filtration of NOM fractions (HPO, HPI, TPI) suggested that the hydrophobic fraction exerts an essential influence upon ultrafiltration membranes fouling. A significant role of particle size on membrane blocking phenomenon has been confirmed.

2. Specjacja metali ciężkich w zawiesinie w ściekach i wodach odciekowych podczas oczyszczania ścieków w reaktorach systemu MUCT
Speciation of Heavy Metals in Suspended Solids of Wastewater and Reject Waters from Multistage Bioreactors Muct
Hanna Obarska-Pempkowiak, Magdalena Gajewska, Wiesław Butajło
Strony: 269-279

Celem prowadzonych badań była analiza występowania i dostępności wybranych metali ciężkich po kolejnych stopniach oczyszczania w wysoko efektywnej oczyszczalni z biologicznym usuwaniem azotu i fosforu. Przeprowadzono analizę rozdziału fazowego wybranych metali pomiędzy fazą ciekłą i stałą dla ścieków oraz wód odciekowych. Zastosowanie ekstrakcji sekwencyjnej pozwoliło na określenie stężeń wybranych metali ciężkich: Cd, Zn, Pb, Hg w poszczególnych frakcjach. Uzyskane wyniki umożliwiły ocenę wpływu procesu oczyszczania ścieków na specjację metali ciężkich oraz potencjalne zagrożenie wód odbiornika (Zatoki Gdańskiej), wynikające z jakości odprowadzanych ścieków. Ciąg technologiczny oczyszczalni stanowi część mechaniczna oraz biologiczna, w której zastosowano sześć bioreaktorów pracujących w zmodyfikowanej technologii UCT (zwanej MUCT). Wody odciekowe powstające w trakcie mechanicznego zagęszczania osadów na prasach oraz mechanicznego odwadniania w wirówkach są zawracane na początek procesu oczyszczania przed piaskownik. Skuteczność usuwania metali ciężkich podczas oczyszczania ścieków z zastosowaniem technologii MUCT wynosiła ponad 80,0% (z wyjątkiem Cd). Analizowane metale występowały w ściekach głównie w zawiesinie. Zaobserwowano liniową zależność pomiędzy skutecznością usuwania zawiesiny ogólnej i metali ciężkich. Usuwanie zawiesiny ze skutecznością na poziomie 95% powodowało usuwanie metali ciężkich ze skutecznością wynoszącą 85%. W odprowadzanych ściekach analizowane metale występowały głównie we frakcjach stabilnych: organicznej III i rezydualnej IV. Stężenia metali ciężkich w obu rodzajach wód odciekowych były kilkakrotnie wyższe w porównaniu z ich stężeniem w ściekach, co wskazuje na ich akumulowanie w osadach. Proces mechanicznego odwadniania powodował uwalnianie metali ciężkich do wód odciekowych. Zawracanie wód odciekowych do ciągu technologicznego oczyszczalni powodowało wzrost stężenia metali we frakcjach mobilnych.

The objective of the study is to investigate the occurrence and availability of selected heavy metals after subsequent stages of treatment in WWTP with activated sludge (enhanced biological N and P removal). Important task was the recognition of selected heavy metals distributions between aqueous and solid phase in wastewater and reject waters. Application of sequential extraction (speciation) of selected heavy metals as Cd, Zn, Pb, Hg enables for qualitative and quantitative estimation of each metals fraction. The achieved results enable for estimation potential hazards of treated wastewater and the influence of treatment pro- cesses on heavy metals speciation. The investigation was carried out in the municipal wastewater treatment plant „Wschód” in Gdańsk. The wastewater treatment plant consists of mechanical and enhanced biological stage. The biological treatment takes place in six biological reactors working according modified UCT technology (MUCT). The reject waters generated during mechanical thickening and dewatering of sewage sludge are directed to the technological line of sewage treatment (after the screens). It was established that the total removal of each metals was over 80.0% (except for Cd). The predominant form of heavy metals present in wastewater in WWTP is in suspension. A strong linear regression between total suspended solids and heavy metals removal was observed. The removal of suspended solids over 95.0% caused over 85.0% removal of heavy metals. Speciation of analysed heavy metals in inflowing sewage indicated their presence mainly in stable fraction: organic III and residual IV. Several times higher concentration of heavy metals in both types of reject waters in comparison to wastewater could indicate that metals were accumulated in sludge and that some part of them were released to reject waters during thickening and dewatering processes. The recirculation of reject waters to the technological line caused increased partition of heavy metals in direction to labile fraction.

3. Porównanie metod oceny zagrożenia środowiska gruntowo-wodnego metalami ciężkimi wymywanymi z osadów ściekowych
A Comparison of Estimation Methods of Potential Heavy Metals Leaching from Sewage Sludge Disposal
Lidia Dąbrowska, Beata Karwowska
Strony: 281-291

Celem prezentowanych badań było porównanie wyników uzyskanych w laboratoryjnych testach ługowania osadu ściekowego, stosowanych do oceny zagrożenia, jakie stwarza dla środowiska gruntowo-wodnego określony odpad, przeznaczony do składowania. Zastosowano dwie metody: statyczną (wyciąg wodny) i dynamiczną (badania kolumnowe). Efekty wymywania odniesiono do zawartości metali w określonych formach specjacyjnych w osadzie, do oznaczania których zastosowano sekwencyjną ekstrakcję metali zgodnie z procedurą Tessiera. Cynk w badanym osadzie pochodzącym z miejskiej oczyszczalni ścieków w Częstochowie występował głównie w połączeniach z uwodnionymi tlenkami żelaza i manganu (37% całkowitej zawartości), nikiel we frakcji metali wymiennych (31%) i węglanowej (24%). Ołów i kadm związany był w formach trudno rozpuszczalnych (odpowiednio 89 i 34%), z kolei miedź występowała we frakcji organicznej (82%). Stwierdzono, że test z zastosowaniem wyciągu wodnego daje informacje o całkowitej możliwej do wyługowania ilości metali, a nie o ich potencjalnej mobilności i szybkości uwalniania się z osadu. Bardziej przydatne do oceny zagrożenia środowiska gruntowo-wodnego są analiza specjacyjna metali i metoda dynamiczna ługowania osadu z wykorzystaniem kolumn lizymetrycznych. W wyciągu wodnym oznaczono najwyższe stężenie niklu i cynku, a najniższe kadmu. Ilość wyekstrahowanych metali zmieniała się w następującej kolejności: Ni > Zn > Cu > Pb > Cd. Z kolei zawartość procentowa w stosunku do całkowitej zawartości kształtowała się inaczej: Ni > Cd > Pb > Zn > Cu. Całkowita ilość wyekstrahowanego niklu wynosiła 38,8% i wartość ta potwierdza wysoki udział tego metalu we frakcjach o dużej mobilności. Wyniki uzyskane metodą dynamiczną potwierdziły rezultaty uzyskane metodą wyciągu wodnego. Nikiel i cynk charakteryzowały się najwyższą wymywalnością, jednak całkowita zawartość Ni i Zn była 9 i 10 razy niższa niż w wyciągu wodnym. Oznacza to, iż proces uwalniania tych metali z osadów ściekowych do środowiska gruntowo--wodnego może być długotrwały.

The presence of heavy metals is one of the important factors affected the final disposal of sewage sludge. Rainfall water can leach metals from sludge disposed on the ground of soil. Therefore heavy metals present in sewage sludge constitute real environmental hazard from the point of view of soil and groundwater pollution. The objective of this study was to verify environmental risk for soil and groundwater from chosen heavy metals (Zn, Cu, Ni, Cd, Pb) leached from disposed sewage sludge and degree of heavy metals leaching from sewage sludge. Sewage sludge used in this study was digested and dewatered sludge collected from municipal wastewater treatment plant in Czestochowa in March 2007. Quantitative analysis of heavy metal fractions in sludge was realized using the selective sequential extraction according to the modified Tessier procedure. Zinc was generally associated with iron and manganese oxides bounded fraction (37% of total content) and nickel was principally distributed between exchangeable metals (31%) and carbonate bounded metals fractions (24%). Lead and cadmium were contained to practically insoluble compounds (89% and 34%) and copper was mainly bounded with organic matter (82%). The concentration and potential leachability of Zn, Ni, Cu, Cd and Pb in the sewage sludge were studied also by simple water extraction described in Polish standard and dynamic column leaching analysis. It was confirmed that the batch test did not reflect real environmental risk from leachable from sludge metals. Sequential and dynamic leaching analysis with lizymetric columns are more useful procedures for determination and verification of metal contents released from sewage sludge to the soil and groundwater. In simple water extraction procedure the highest content of nickel and zinc was extracted and the lowest of cadmium. Quantity of selected metals changed according the scheme: Ni > > Zn > Cu > Pb > Cd. However, percentage ratio (to the initial content in sludge) was in the scheme: Ni > Cd > Pb > Zn > Cu. Total content of extracted nickel was 38.9%, but extracted zinc only 2,9%, because of its very high initial concentration in sludge. That percentage confirmed high contribution of nickel in mobile fractions. Dynamic method confirmed results obtained in simple extraction procedure. The highest leaching from sewage sludge was for nickel and zinc. However total content of Ni and Zn in eluates was 9 and 10 times lower than in water extracts. That fact suggests long-time process of releasing for those metals from sewage sludge to soil and groundwater. It should be mentioned that concentrations of that metals in eluates were not very high. The amount of leached metals correlates significantly with two first fractions extracted during speciation method. Total contents of Cu, Pb and Cd obtained in water extracts and eluates were quantitatively similar that metals content in mobile fraction of sewage sludge. Low concentrations of analysed heavy metals in eluates suggest that studied sewage sludge disposal should be relatively safe for soil and groundwater.

4. Ocena toksyczności gruntu zanieczyszczonego odpadami popestycydowymi w rejonie mogilnika Sepno-Radonia
Evaluation of toxicity of soil samples contaminated with pesticide wastes in Sepno-Radonia „Tomb”
Anna MAŁACHOWSKA-JUTSZ, Joanna KALKA, Dorota CHROMY, Tomasz BACZYŃSKI
Strony: 293-307

Celem podjętych badań była ocena stopnia skażenia gruntu zanieczyszczonego odpadami popestycydowymi pod kątem ich fito- i zootoksyczności. Materiał do badań stanowiły próbki gruntów pobranych z okolic mogilnika przeterminowanych środków ochrony roślin, znajdującego się w miejscowości Sepno-Radonia w gminie Sławno. Analiza pozostałości środków ochrony roślin przeprowadzona przez IOR Sośnicowice wykazała znaczną zawartość substancji biologicznie czynnych. Dominującymi zanieczyszczeniami były związki chloroorganiczne (DDT i jego metabolity, izomery HCH, metoksychlor) i karbaminiany (ditiokarbaminiany, chloroprofam), pochodne kwasu fenoksyoctowego (2,4-D, MPCA), dinitrofenole (DNOK, dinoseb) oraz pochodne triazyny (symazyna). W doświadczeniach badano wpływ substancji aktywnych znajdujących się w analizowanych próbkach gruntów na wzrost i rozwój roślin, śmiertelność dżdżownic, ich aktywność, rozmnażanie, chęć ucieczki (test toksyczności ostrej, rozmnażania i unikania). Wyniki tych badań umożliwiły ocenę funkcji siedliskowej gleby. Przeprowadzone eksperymenty potwierdziły znaczne ograniczenie lub całkowity zanik funkcji siedliskowej analizowanych próbek gruntów.

The disposal of obsolete or unwanted pesticides is complicated and expensive. It requires special technical skills and technological know-how. The majority of tombs located in Poland were constructed from concrete rings or from module concrete chambers which were buried 23 m in the ground. Concrete walls of tombs are known to be corroded and pesticide wastes containing mixture of several active substances contaminate soil and groundwater. Total number of „tombs” in Poland was counted to 284, including 5060 unsealed earth pits, but further inventories increased this figure to about 350. First inventory and clean-up actions started in 1999. They involved excavation of wastes and incineration of wastes. The activities involved also remediation of sites and monitoring of groundwater quality. The remediation action is planned to be completed in 2010. To assess hazardous potential of soil sampled at the site of existing pesticide „tomb” in Sepno-Radonia (Lodz voivodship) different ecotoxicological tests were proposed. To assess phytotoxicity PHYTOTOXKIT (MicroBiotests, Belgium) microbiotest was performed with three different plant species: Sorghum saccharatum, Lepidium sativum, Sinapis alba. Zootoxicity was assessed with three earthworm tests: Earthworm Acute Test (ISO 11268-1, 1993), Earthworm Reproduction Test (PN-ISO 11268-2, 2001), Earthworm Avoidance Response Test (ISO/DIS 17512-1, 2005). Chemical analyses of contaminated soil, performed with gas chromatography, showed significant concentration of chlorooranic insecticides (DDT and its metabolites, HCH isomers and metoxychlor), carbaminianes, fenoxyacetic acids (2,4-D, MPCA), dinitrophenoles and triazines (simazine). Phytotoxicity of soil samples was very high and statistically important. Root growth inhibition coefficients were within the range of 48 to 100%. Higher toxicity was observed to dicotyledonous plants in comparison to cress. In zootoxicity tests, acute toxicity was observed for two of four tested soils. Samples, where mortality was not observed caused escape of earthworms in avoidance test. Significant decrease of hatching success was also observed. It was proved that sublethal tests can be considered as a sensitive tool in determining the quality of soil and its influence on soil organisms.

5. Zmiany stężeń związków azotu i fosforu w wodach zbiorników zaporowych Solina-Myczkowce w latach 1970-2005
Changes in nitrogen and phosphorus compounds concentrations in water of the solina-myczkowce dam reservoirs during 1970-2005 period
Piotr Koszelnik
Strony: 309-319

W niniejszej pracy omówiono zmienność średnich stężeń związków azotu i fosforu w wodach zespołu zbiorników zaporowych Solina-Myczkowce na Sanie w latach 1970-2005, od początku istnienia kaskady do chwili obecnej. Zestawiono średnie stężenia biogenów z kilku stanowisk obu zbiorników w okresach pięcioletnich. Zbiornik Solina jest największym zbiornikiem retencyjnym w Polsce i wspólnie ze zbiornikiem Myczkowce zatrzymuje ponad 15% wód retencjonowanych obecnie w Polsce. Stwierdzono, że dla obydwu zbiorników w trakcie analizo- wanego okresu stężenia fosforu całkowitego zmniejszyły się z poziomu około 0,2 do 0,08 g m3, wpływ na to miał spadek stężeń zarówno form rozpuszczonych, jak i nierozpuszczonych. W przypadku azotu całkowitego zanotowano wzrost z wartości około 2 do 3 g m3. Odnotowano systematyczne wzbogacanie się wód w azot pochodzący zarówno ze źródeł obszarowych, jak i punktowych. Główny wpływ na ten wzrost miały coraz wyższe koncentracje azotu Kjeldahla, ponadto zaobserwowano istotne zwiększenie stężeń azotu amonowego, który oprócz źródeł zewnętrznych mógł pochodzić z przemian zachodzących w obrębie zbiorników. Zanotowane zmiany nie powodują jednak istotnego pogorszenia jakości wód zbiorników. Analizowane wody klasyfikowane są najczęściej w II kl. jakości wód, zaś molowy stosunek N:P w miarę starzenia się zbiorników wzrósł z zakresu około 20-30:1 do 60-80:1.

In the paper, changes in nitrogen and phosphorus compounds concentration in water of the Solina-Myczkowce dam reservoirs during 1970-2005 period, from the beginning of their existence to present-day were contained and discussed. N and P mean concentrations over five-year periods from a few sites within both reservoirs were compared. The Solina reservoir is the biggest Polish man-made lake (volume ca. 470 mln m3) and jointly with Myczkowce accounts for about 15% of total water storage capacity in Poland. The reservoirs catchment area comprises predominantly forests and mountain pasture. Farmed agricultural lands and settlements are mainly located at the mouth of tributary valleys. The lower Myczkowce Reservoir, as a compensatory waterbody, is supplied by the hypolimnetic waters of the upper one (90% of total supply), and by minor tributaries. The upper Solina reservoir has three major inflows (accounting for 90% of total water supply) and three minor ones. Reversible pumping takes place sporadically. The outflow from the complex involves bottom water from the lower reservoir flowing through a hydro-electric-power plant. It was found that during analyzed period concentrations of the total phosphorus decreased from ca. 0.2 to 0.08 g m–3, the impact on the decline had both dissolved and undissolved phosphorus. In case of the nitrogen increasing from about 2 to 3 g m–3 observed, come from reservoir loading with N from point and non-point sources. The increasing of the nitrogen concentrations in analyzed waters was mainly connected with higher Kjeldahl nitrogen content. Moreover, systematic and distinct increasing of ammonia nitrogen of external origin as well as from nitrogen fluxes in reservoirs was noted. However, noted changes do not cause a deterioration of the reservoirs water quality. Analyzed waters are classified in II class of the water quality most often, and molar N:P ratio from the beginning of the reservoirs increased from about 20-30:1 to 60-80:1.

6. Badanie efektywności koagulacji powierzchniowej w złożach antracytowo-piaskowych i sorpcji na węglu aktywnym w procesie uzdatniania wody powierzchniowej charakterystycznej dla zlewni górskiej
Research of effectiveness of both surface coagulation on anthracite and sand deposit and sorption on active coal in surface mountain water treatment process
Adam Rak
Strony: 321-337

Omówiono wyniki badań uzdatniania wody powierzchniowej charakterystycznej dla zlewni górskiej. Niezależnie od badań technologicznych dokonano analizy zmienności właściwości fizyczno-chemicznych badanej wody. Badania prowadzono w następującym układzie technologicznym: cedzenie przez sito, ozonowanie wstępne, korekta odczynu wodą wapienną, koagulacja siarczanem glinowym, flokulacja, filtracja przez złoże antracytowo-piaskowe, ozonowa-nie wtórne, sorpcja na złożu węgla aktywnego. Efektywność procesu koagulacji powierzchniowej badano w złożu antracytowo-piaskowym, a sorpcji na trzech rodzajach węgla aktywnego, oznaczając barwę, mętność, pH, utlenialność, OWO. Opierając się na wynikach badań, wyznaczono optymalny układ technologiczny dla składu wody charakterystycznej w danym okresie oraz parametry procesu filtracji na filtrach antracytowo-piaskowych i węglu aktywnym. Wskazano rodzaj węgla aktywnego, dającego najlepsze efekty usunięcia zanieczyszczeń z badanej wody. W podsumowaniu artykułu sformułowano wnioski co do znaczenia koagulacji powierzchniowej i sorpcji na węglu aktywnym w procesie uzdatniania wód charakterystycznych dla zlewni górskich.

The article focuses on the results of technology examinations of surface water treatment process. The examinations were based on water coming from a mountain reservoir of a changeable quality content. At the same time there was a physical and chemical analysis of the examined water carried out. The research was based on a templet which allowed for the following technology configuration: sieving with use of a Ø 1 mm sieving plant, introductory ozonation, correction of pH with lime water, coagulation, flocculation, anthracite and sand deposit filtration, derivative ozonation, sorption on active coal. The examination of coagulation on anthracite and sand deposit process’s effectiveness was carried out on the basis of water taken from Sosnówka reservoir, which is located at the bottom of Karkonosze mountains near Jelenia Góra and at Podgórna river, the latter to supply the reservoir with water in the future. There were 27 water quality factors that were examined. The water in summer and autumn time was of very little both alkalinity (up to 0.75 mval/dm3) and thickness (up to 0.96 mval/dm3). Water pH was very near the neutral level. The water colour was at the low level and its value was of up to 17 mgPt/dm3. Level of contamination caused by organic compounds was very low. Water content was very changeable in spring time due to melting snow and ice. Water pH was below the neutral level and it’s value reached up to pH = 7.1. Oxidability level was at the same level 4.6÷5.1 mgO2/dm3. In periods of heavy rains water muddiness level was up to 30 NTU and its colour level reached 40 mgPt/dm3. At the same time there were examinations carried out on a templet which aimed at examining water treatment process with regard to various amounts of reacting substances in processes such as: surface water coagulation, correction pf pH and introductory and derivative ozonation before sorption on active coal. Acceleration filters were filled with a layer of quartz sand and a layer of anthracite. Coal filters were filled with 3 types of active coal. Effects of coagulation on sand and anthracite deposit were examines with regard to 5 and 7 m/h filtration speeds and 6 m/h sorption speed. In acceleration filtration process the colour factor level was reduced of 41.2%, the muddiness factor was reduced of 66.7% and organic coal factor was reduced of 10.7%. In process of sorption on active coal the colour factor was reduced of 80% and the organic coal amount factor was reduced of between 50 and 73%. Effectiveness depended on a type of active coal being applied after introductory ozonation process had been supplied. The technology examinations made it necessary to use introductory ozonation (being applied before surface water coagulation) in compliance with derivative ozonation process (being applied before sorption on active coal). To conclude, effectiveness of sorption is subject to introductory ozonation’s appliance. The examinations indicated a necessity to vary amounts of reacting substances in water treatment process being. Their amounts depended on a quality of water. In period of melting snow it is necessary to increase the following amounts: of ozone from 0.75 to 1.4 mgO3/dm3, of coagulant from 1.0 to 1.6 mgAl/dm3 and Ca from 5÷10 to 14÷16 mgCaO/dm3 due to a bad quality of water. In winter period coagulation process is not needed to deliver a good quality of water. In the summary there are 3 final conclusions drawn.